Ogrody Salustiusza były rozległą, luksusową rezydencją-ogrodem założoną w I wieku p.n.e. przez historyka Gajusza Salustiusza Krispusa na terenie wcześniej należącym do Juliusza Cezara. Rozciągały się między Pincio a Kwirynałem i słynęły z bogatej roślinności, a także z fontann, term i licznych posągów. W czasach cesarskich stały się ulubioną rezydencją kilku władców, między innymi Wespazjana i Nerwy, którzy wybierali je jako spokojniejszą alternatywę dla Palatynu. Za czasów Hadriana ogrody nadal funkcjonowały jako część szeroko rozumianych horti Caesaris — zespołu rezydencji i terenów rekreacyjnych należących do domu cesarskiego. Cesarz nie uczynił z nich swojej głównej siedziby (preferował willę w Tivoli), ale utrzymywał je jako reprezentacyjny kompleks wykorzystywany podczas uroczystości, przyjęć i pobytów w Rzymie. Znajdujący się tam obelisk pełnił funkcję centralnej dekoracji jednego z założeń architektonicznych w obrębie kompleksu. Ustawiono go prawdopodobnie w pobliżu wielkiego nimfeum lub jednej z monumentalnych alei, które przecinały ogrody i prowadziły do pawilonów wypoczynkowych cesarzy. W takim miejscu działał jak punkt osiowy – wyznaczał perspektywę, porządkował przestrzeń i podkreślał ceremonialny charakter tej części rezydencji. Jego obecność miała też znaczenie symboliczne: imitując egipskie obeliski, dodawał ogrodom splendoru i prestiżu, zgodnie z estetyką rzymskich horti epoki cesarskiej. Co ciekawe, zdobiącą obelisk inskrypcję wyryto już w Rzymie. Nie są to hieroglify oryginalne, lecz kopia tekstu z obelisku z Pola Marsowego, który pełnił funkcję gnomonu w monumentalnej słonecznej instalacji cesarza Oktawiana  Augusta.

Przez stulecia uważano, że obelisk jest autentycznym zabytkiem egipskim. Dopiero w XIX wieku badacze zauważyli, że hieroglify są „bezsensowne”, powtarzają te same znaki i nie układają się w tekst. To klasyczny przykład rzymskiej praktyki dekoracyjnej: kopiowania egipskich inskrypcji bez ich rozumienia.

Obelisk przez wieki stał w ogrodach Salustiusza, gdzie przetrwał nawet napad Wizygotów w 410 roku, co odnotowano w źródłach jako przypadek wyjątkowej trwałości. W XVI wieku był już rozbity i leżał na ziemi, co potwierdzają relacje podróżników i topografów, między innymi Pirra Ligorio, który opisywał go jako fragment antycznego krajobrazu, czekający na ponowne wykorzystanie.

W 1734 roku obelisk przeniesiono do Lateranu z zamiarem ustawienia go na placu przed bazyliką San Giovanni, jednak projekt nie został zrealizowany. Dopiero papież Pius VI zdecydował o jego losie i w 1789 roku polecił architektowi Giovanniemu Antinoriemu ustawienie go przed kościołem Santa Trinità dei Monti. Decyzja ta była częścią szerszego programu porządkowania przestrzeni miejskiej, charakterystycznego dla końca XVIII wieku, w którym antyczne elementy wykorzystywano jako akcenty wzmacniające reprezentacyjny charakter Rzymu. Wybór miejsca nie był przypadkowy: wzgórze Pincio, Schody Hiszpańskie i kościół Trinità dei Monti tworzyły kompozycję urbanistyczną, która wymagała wyraźnego elementu pionowego. Tak więc obelisk został włączony w panoramę jednego z najbardziej rozpoznawalnych punktów Rzymu. Decyzja wywołała sprzeciw wielu architektów, którzy twierdzili, że „zaburzy” on linię widokową schodów.

Smukły, pionowy trzon o kwadratowym przekroju, zwężający się ku górze i zakończony piramidionem, czyli niewielką kamienną piramidką, ma wysokość 13,91 metra, a całkowita wysokość obelisku, wraz z cokołem, wynosi 30,45 metra.

Piramidion, a nie sam obelisk, umożliwił chrześcijańskim autorom nadanie obiektowi nowych znaczeń. Jego trójkątne ściany interpretowano jako aluzję do Trójcy Świętej, a pionową, wznoszącą się ku niebu formę — jako metaforę zmartwychwstania i Chrystusa Triumfującego. Ponieważ znano starożytne przekazy o solarnej symbolice obelisków, ich obecność zaczęto łączyć z ideą Chrystusa jako „Światłości Świata” i „Słońca Sprawiedliwości”. W ten sposób obelisk, pierwotnie związany z kultem boga Re, został włączony do repertuaru chrześcijańskich znaków, nie poprzez zmianę formy, lecz poprzez zmianę interpretacji.