Postacie - Ci, którzy miasto stworzyli

Dyktatorzy i wodzowie

Aecjusz (390–454) – tragiczny koniec „ostatniego Rzymianina”

Znaczące rody rzymskie

Agostino Chigi (1466–1520) - finansowy geniusz, wielbiciel wystawnego życia i sztuki

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Alaryk (370–411) – odwet lekceważonego sojusznika, czyli cios wymierzony w samo serce imperium

Rzeźbiarze

Alessandro Algardi (1598–1654) – niedoceniony mistrz sztuki barokowej

Malarze

Andrea Pozzo (1642–1709) – mistrz malarskiej iluzji

Rzeźbiarze

Andrea Sansovino (ok. 1467–1529) – ten, który umiał ożywić zmarłych

Malarze

Annibale Carracci (1560–1609) - prostolinijny odludek w świecie rzymskiego splendoru

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Antinous (ok. 110–130) – młodzieniec, dla którego cesarz stracił rozum

Malarze

Antiveduto Grammatica (1571–1626) – specjalista od głów o nietuzinkowym imieniu

Malarze

Antoniazzo Romano (1430? – 1512?) – wybitny podglądacz wielkich mistrzów

Papieże i ludzie z nimi związani

Antonio Barberini (1607–1671) – jeden z trzech „muszkieterów” Urbana VIII

Rzeźbiarze

Antonio Canova (1757–1822) - przez współczesnych wychwalany, przez potomnych lekceważony

Rzeźbiarze

Antonio Raggi (1624–1686) – drugie ręce mistrza Berniniego

Architekci

Armando Brasini (1879–1965) – kreator architektury bombastycznie udrapowanej

Malarze

Artemisia Gentileschi (1593–1653) – malarka niekobieca, poniżona i zapomniana na stulecia

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Attyla (ok. 400–453) – boski bicz i postrach Rzymu, postać między mitem a faktem

Malarze

Baciccio (1639–1709) – twórca nieba i piekła na ziemi

Znaczące rody rzymskie

Barberini – recepta na nieśmiertelność

Kobiety odważne i niepoprawne

Beatrice Cenci (1577–1599) - ojcobójczyni przez rzymian rozgrzeszona, przez miasto upamiętniona

Dyktatorzy i wodzowie

Benito Mussolini (1883–1945) – następca cesarzy; charyzmatyczny i uwielbiany wódz

Papieże i ludzie z nimi związani

Camillo Pamphilj (1622–1666) – artyzmem przesiąknięta ekspiacja papieskiego bratanka

Rzeźbiarze

Camillo Rusconi (1658–1728) – mało znany geniusz przełomu wieków

Malarze

Caravaggio (1571–1610) - subtelny interpretator Biblii i pospolity przestępca

Architekci

Carlo Maderno (1556–1629) – architekt rozchwytywany, pracowity i utalentowany

Malarze

Carlo Maratti (1625–1713) – znakomity portrecista i ojciec równie znakomitej córki

Architekci

Carlo Rainaldi (1611–1691) – architekt o zamiłowaniu do muzyki

Malarze

Carlo Saraceni (1579–1620) – twórca między weryzmem a idealizmem

Dyktatorzy i wodzowie

Cesare Borgia (1476–1507) – papieski potomek, którego bał się cały świat

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Antonin Pius (86–161) – gospodarz bogobojny, rozsądny i sprawiedliwy

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Domicjan (51–96) - wielki budowniczy i znienawidzony przez senat despota

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Hadrian (76–138) – podróżnik i miłośnik kultury greckiej

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Honoriusz (384–423) – ten, który pozwolił na zrabowanie Rzymu

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Karakalla (188–217) – brutalny wariat czy ofiara propagandy?

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Kommodus (161–192) – nieszczęsny syn wielkiego ojca

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Marek Aureliusz (121–180)– filozof na cesarskim tronie

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Nerwa (30–98) – władca roztropny, łagodny i mądry

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Septymiusz Sewer (145–211) – ten, który z armii uczynił wiodącą siłę w państwie

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Teodozjusz Wielki (347–395) – ten, który z imperium romanum stworzył imperium christianum

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Trajan (53–117) – rzymski władca idealny: waleczny, szczodry i z senatem dobrze żyjący

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Tytus (39–81) – pogromca Jerozolimy i kochanek Bereniki

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarz Walentynian III (419–455) – żałosny bunt lekceważonego władcy

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarzowa Domicja Longina (53?–128?) – szanowana i potępiana, czyli los żony ostatniego Flawiusza

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarzowa Helena – od karczmarki do świętej, czyli jak rodzą się legendy

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Cesarzowa Julia Domna (150/160? – 217) - ambitna władczyni i nieszczęśliwa matka

Rzeźbiarze

Cosimo Fancelli (1618–1688), wielki, acz drugorzędny mistrz rzymskiego baroku

Malarze

Domenichino (1581–1641) - rzymski wzlot i neapolitański upadek małego Dominika

Architekci

Domenico Fontana (1543–1607) - wybitny architekt przedsiębiorczego papieża

Rzeźbiarze

Domenico Guidi (1625–1701) - czyli Bernini we francuskim stylu

Architekci

Donato Bramante (1444–1514) – sławetny burzyciel, który zmienił oblicze Rzymu

Znaczące rody rzymskie

Dynastia teodozjańska (379–455) – na wskroś chrześcijańska, acz zmarginalizowana i słaba

Rzeźbiarze

Ercole Ferrata (1610–1686) - naśladowca o nieprzeciętnym talencie

Papieże i ludzie z nimi związani

Ferdinando de Medici (1549–1609) – kardynał stroniący od papieskiej niełaski i miłośnik antyku

Papieże i ludzie z nimi związani

Francesco Barberini (1597–1679) – papieski nepot, miłośnik sztuki i obrońca Galileusza

Architekci

Francesco Borromini (1599–1667) – nieufny melancholik i ekstrawagancki architekt

Rzeźbiarze

Francesco Cavallini (1640–1703) - rzeźbiarz girland i rozkołysanych świętych

Papieże i ludzie z nimi związani

Francesco Maria del Monte (1549–1626) - kardynał pełen pasji dla alchemii, muzyki i malarstwa

Rzeźbiarze

Francesco Mochi (1580–1654) – odsunięty, zapomniany, niepocieszony

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Galileusz (1564–1642) – ten, który ośmielił się szydzić z papieża

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Galla Placydia (390–450) – niezwykła kobieta, warta tyle, co kilka ton zboża

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Genzeryk (ok. 390–477) – Wandal, który rzucił Rzym na kolana

Architekci

Giacomo della Porta (1533–1602) - autor rzymskich fontann i najsłynniejszej fasady w dziejach sztuki

Rzeźbiarze

Gian Lorenzo Bernini (1599–1680) – porywczy, arogancki i genialny ulubieniec papieży

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Giordano Bruno (1548–1600) – długie życie po życiu męczennika myśli niepokornej

Rzeźbiarze

Giovanni Battista Maini (1690–1752) – elegancja późnego baroku

Malarze

Giovanni Lanfranco (1582–1647) – malarz Kościoła triumfującego

Kobiety odważne i niepoprawne

Giulia Farnese Orsini – czarnooka i czarnowłosa papieska metresa

Rzeźbiarze

Giuliano Finelli (1602–1653) - rzeźbiarz koronek, listków i kołnierzyków, ale nie tylko

Malarze

Giuseppe Cesari (1568–1640) – ongiś rozchwytywany, dziś zapomniany ulubieniec papieży

Malarze

Guercino (1591–1666) – krótka kariera papieskiego wybrańca w Rzymie

Malarze

Guido Reni (1575–1642) – hazardzista o subtelnych manierach

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Honoria (418–455?) – emancypantka czy narzędzie politycznych kalkulacji?

Kobiety odważne i niepoprawne

Imperia Cognati, czyli najsławniejsza kurtyzana renesansowego Rzymu

Rzeźbiarze

Jacopo Sansovino (1486–1570) – w Rzymie niedoceniony, w Wenecji rozsławiony

Papieże i ludzie z nimi związani

Karol Boromeusz (1538–1584) – nietuzinkowy nepot, krytyk i święty Kościoła

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Konstantyna – cesarska córka i enigmatyczna święta

Kobiety odważne i niepoprawne

Krystyna Wazówna (1626–1689) – znaczący, acz uciążliwy papieski gość

Krnąbni, wrodzy i grzeszni

Liutprand z Cremony (920? – 972?) – kronikarz złośliwy, tendencyjny i stronniczy

Papieże i ludzie z nimi związani

Ludovico Ludovisi (1595–1632) – rzutki papieski nepot i wielbiciel antyku

Architekci

Luigi Moretti (1907–1973) – architekt racjonalista, faszysta i postmodernista

Architekci

Marcello Piacentini (1881–1960) – wychwalany i krytykowany kreator Rzymu doby faszyzmu

Kobiety odważne i niepoprawne

Marozja (892? – 936?), „piękna jak bogini i ognista jak dziewka”

Malarze

Melozzo da Forlì (1438–1494) – ten, który wprowadził do Rzymu delikatny powiew renesansu

Rzeźbiarze

Michał Anioł (1475–1564), malarz z przymusu – boski, acz nieszczęśliwy

Postacie - Ci, którzy miasto stworzyli

Monofizytyzm – czyli rozpad chrześcijańskiej jedności

Dyktatorzy i wodzowie

Odoaker (433–493) – upadek imperium, czyli jak inteligentny analfabeta stał się rzymskim królem

Papieże i ludzie z nimi związani

Olimpia Maidalchini (1591–1657) – nad wyraz zaradna papieska szwagierka

Architekci

Onorio Longhi (1568–1619) – artysta wagabunda

Malarze

Orazio Gentileschi (1563–1639) – intymny realista ze skłonnością do awanturnictwa

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Aleksander I (? – 116?) – święty pasterz od święconej wody

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Aleksander VI (1431–1503) – ambitny strateg o wielkim sercu dla kobiet

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Aleksander VII (1599–1667) – wielki budowniczy z ołowianą trumną w sypialni

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Aleksander VIII (1610–1691) – rozrzutny pasjonat starych książek

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Bonifacy VIII (1235?–1303) – głowa Kościoła z ósmego kręgu piekielnego

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Celestyn I (?–432) - filozof walczący o boskość matki Jezusa

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Feliks III (Feliks II) (?–492) - papież święty, bezkompromisowy i surowy

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Formozus (?816–896) – czyli jak można zostać męczennikiem po śmierci

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Gelazy I (?–496) - czyli pierwszy Namiestnik Chrystusa na ziemi

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Grzegorz I Wielki (ok. 540–604) – mnich z przekonania, który na wieki zmienił oblicze Kościoła

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Grzegorz XIII (1502–1585) – niestrudzony kontrreformator i skuteczny reformator kalendarza

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Grzegorz XV (1554–1623) – chory i flegmatyczny opiekun jezuitów

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Hilary (?–468) – szczodry darczyńca i obrońca ortodoksji

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Hipolit (ok. 170–235) – nadgorliwy święty rygorysta

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Honoriusz I (?–638), omylny pontifex maximus, a w dodatku heretyk

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Honoriusz III (1150–1227) – znaczący strateg Kościoła i bezkompromisowy władca

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Innocenty I (? – 417) – charyzmatyczny przywódca Kościoła w czasach chaosu i niepewności

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Innocenty III (1160–1216) – pierwszy namiestnik Chrystusa na ziemi

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Innocenty VIII (1432–1492) – chorowity, acz zaradny protektor własnych dzieci

Postacie - Ci, którzy miasto stworzyli

Papież Innocenty X (1574–1655) – skromny szwagier zachłannej papieżycy

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Innocenty XI (1611–1689) – surowy reformator, moralista i pogromca sztuki

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Innocenty XII (1615–1700) – przykładny pasterz i promotor kastratów

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Juliusz II (1443–1513) – waleczny władca i niestrudzony protektor sztuki

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Kalikst III (1378–1458) – nielubiany asceta z Półwyspu Pirenejskiego

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Klemens VII (1478–1534) – bezradny polityk i zdecydowany poplecznik artystów

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Klemens VIII (1536–1605) – wróg nagości, pobożny i dobroczynny despota

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Klemens X (1590–1676) – skromny pontifex maximus z ambitnym nepotem

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Leon I Wielki (400?–461) – obrońca Rzymu i budowniczy potęgi Kościoła

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Leon X (1475–1521) – dobroduszny mecenas sztuki i miłośnik zabaw i uczt

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Mikołaj V (1397–1455) – ten, który ze sztuki uczynił fundament wiary

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Paschalis I (?–824) – kolekcjoner relikwii i wielbiciel samego siebie

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Paweł II (1417–1471) – miłośnik zabaw karnawałowych

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Paweł III (1468–1549) – bezkompromisowy protektor artystów i własnej rodziny

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Paweł V (1552–1621) – znaczący fundator i zapobiegliwy gospodarz miasta

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Pelagiusz II (?–590) – opiekun potrzebujących i protektor Grzegorza Wielkiego

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Pius II (1405–1464) – stuprocentowy humanista na stolcu Piotrowym

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Pius XII (1876–1958) – milczący pontifex maximus

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Sergiusz III (ok. 870–911) – czyli „niewolnik wszelkiego postępku”

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Stefan VI (? – 897) – opowieść o tym, jak papież z trupem wojował

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Sykstus III (390–440) – wielki budowniczy chrześcijańskiego Rzymu

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Sykstus IV (1414–1484) – człowiek renesansu i twórca nowego Rzymu

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Sykstus V (1521–1590) – postrach bandytów i rozpustników

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Symmach (? – 514) – pasterz kontrowersyjny, acz nieustępliwy

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Symplicjusz (? – 483) – biskup Rzymu na granicy dwóch epok

Papieże i ludzie z nimi związani

Papież Urban VIII (1568–1644) – pontifex maximus sztuki barokowej

Kobiety odważne i niepoprawne

Pauline Borghese (1780–1825) – francuska skandalistka w papieskiej kaplicy

Rzeźbiarze

Pietro Bracci (1700–1773) - mistrz elegancji i teatralnych gestów

Malarze

Pietro da Cortona (1596–1669) – wirtuoz od glorii, triumfów i apoteoz wszelakiego rodzaju

Malarze

Pinturicchio (1454–1513) – kreator fabuły prostej i pełnej wdzięku

Papieże i ludzie z nimi związani

Platina (Bartolomeo Sacchi) (1421–1481) – humanista, buntownik, dworzanin

Cesarze rzymscy i ich otoczenie

Romulus Augustulus (ok. 463–ok. 536) – ostatni cesarz imperium zachodniego i ... nic więcej

Papieże i ludzie z nimi związani

Scipione Caffarelli Borghese (1577–1633) - nepot papieski o iście ziemskich pasjach

Rzeźbiarze

Stefano Maderno (okoł. 1570–1636) – twórca słynny z jednego posągu

Kobiety odważne i niepoprawne

Teodora Starsza (? – 928?), ladacznica czy kobieta o „iście męskiej sile”?

Dyktatorzy i wodzowie

Teodoryk Wielki (441–526) – barbarzyńca, któremu rzymianie stawiali pomniki

Malarze

Trophime Bigot (1597–1650) – tajemniczy mistrz świecowego blasku

Kobiety odważne i niepoprawne

Vanozza Cattanei (1442–1518) – nieoficjalna żona papieża i oficjalna matka papieskich dzieci

Dynastia sabaudzka oraz przywódcy czasów współczesnych

Wiktor Emanuel III (1869–1947) – król odrzucony i niechciany

Pornokracja, czyli rządy ladacznic, ale czy na pewno?

Nowości
Nowości

Pornokracja, czyli rządy ladacznic, ale czy na pewno?

Termin ten, wymyślony w XVIII wieku przez angielskiego oświeceniowego historyka Edwarda Gibbona, ma swe korzenie w dwóch greckich słowach: porne – nierząd i kratos – władza. Przyjęło się stosować go na określenie stosunków panujących w Rzymie w pierwszej połowie X wieku, które charakteryzowały się, jak sama nazwa sugeruje, dominacją zepsutych nierządnic. Definicja ta, nawet dziś powielana w opracowaniach naukowych, jest jednak tyle niesprawiedliwa, co bezużyteczna, i dowodzi, jak powtarzana przez wieki propaganda może zaciemnić nasze postrzeganie historii.

Zobacz więcej

Marozja (892? – 936?), „piękna jak bogini i ognista jak dziewka”

Nowości
Nowości

Marozja (892? – 936?), „piękna jak bogini i ognista jak dziewka”

Przez prawie dwadzieścia lat rządziła Rzymem, osadzała na stolcu Piotrowym swych faworytów bądź ich z niego strącała. Kierowały nią ambicja i żądza władzy, które wspomagały talent, inteligencja, wdzięk i coś, co zapewne posiadała w dużych ilościach – brak skrupułów. Jak twierdził nieprzychylny jej kronikarz Liutprand z Cremony, Mariozza (gdyż tak była nazywana) „była piękna jak bogini i ognista jak dziewka”, co dodatkowo podnosić miało jej kwalifikacje do wodzenia za nos ówczesnych mężczyzn. Ile jednak jest w tym negatywnym portrecie prawdy, a ile...

Zobacz więcej

Teodora Starsza (? – 928?), ladacznica czy kobieta o „iście męskiej sile”?

Nowości
Nowości

Teodora Starsza (? – 928?), ladacznica czy kobieta o „iście męskiej sile”?

Teodora uważana jest za kobietę, która wraz ze swym kochankiem, papieżem Sergiuszem III, zapoczątkowała niechlubny okres w dziejach Kościoła, zwany pornokracją. Czy jednak naprawdę była postacią tak diaboliczną i zdeprawowaną, jak chcieli ją widzieć wrogowie Kościoła, ale też kronikarze i historycy z nim związani? Mimo że informacje na jej temat są więcej niż szczątkowe, spróbujmy rozpoznać, ile w tej rzymskiej arystokratce było lubieżności i pychy, a w jakiej mierze cechy te zawdzięcza ona propagandzie i zwyczajnej niechęci do kobiet.

Zobacz więcej